Is CDA nu een landelijke of een lokale partij. Het leek er even op dat CDA zich vooral als lokale partij wilde profileren. Maar het (zoals zo vaak) genuanceerder.

Lokaal gewor­teld en lan­de­lijk ver­bon­den | CDA groot­ste loka­le par­tij van Neder­land

Het CDA is met 7.688 kandidaten de grootste lokale partij van Nederland. Maar wat betekent het om als lokale partij de steun van een landelijke organisatie te hebben?

Wat betekent het om een lokale afdeling van een landelijke partij te zijn?

In vrijwel elke gemeenteraadsverkiezing duikt dezelfde discussie op: is het beter om te kiezen voor een puur lokale partij, of voor een partij die ook landelijk actief is?

Dit is zelden een tegenstelling: gemeentepolitiek draait in de eerste plaats om nabijheid. Raadsleden moeten weten wat er speelt in onze kernen, begrijpen hoe besluiten uitwerken voor inwoners en ondernemers, en verantwoordelijkheid nemen voor het geheel van de gemeente. Dat geldt voor iedere partij, ongeacht haar organisatievorm.

Tegelijkertijd merken we dat het lokale bestuur allang niet meer volledig lokaal is. Veel vraagstukken overstijgen de gemeentegrens. Denk aan de bouw van de A9, woningbouwafspraken binnen de Metropoolregio Amsterdam, het fietspad langs de N522, de ontwikkeling van Schiphol, of financiële verhoudingen tussen onze gemeenten en het Rijk. Besluiten daarover worden ook vaak genomen in de provincie of in Den Haag. Maar ook bollenteelt in Zuidwest Drenthe. De energieproblematiek. Een fietssnelweg Hoogeveen-Meppel (die voor 75% over grond van de Wolden loopt) en zo verder….Dat maakt de tegenstelling tussen “lokaal” en “landelijk” minder scherp dan soms wordt voorgesteld.

Een lokale partij opereert zelfstandig binnen de gemeente. Een lokale afdeling van een landelijke partij doet dat ook, maar beschikt daarnaast over een breder netwerk en toegang tot kennis en ervaring uit andere gemeenten. Die verbinding kan helpen bij complexe dossiers, samenwerkingen tussen gemeenten en het beïnvloeden van beleid dat buiten het gemeentehuis wordt gemaakt.

CDA is de grootste landelijke partij van Nederland

In dat licht is het interessant dat het CDA bij de komende gemeenteraadsverkiezingen meedoet in 334 gemeenten, met in totaal 7.688 kandidaten, waarvan 850 jonger dan 30 jaar. Daarmee is het opnieuw de grootste lokale partij van Nederland. Het aantal gemeenten en kandidaten is gegroeid ten opzichte van 2022. Dat laat zien dat er op veel plekken lokale teams actief zijn die geworteld zijn in hun eigen gemeenschap.

Het CDA voert niet één campagne, maar 334 campagnes met 334 unieke verhalen.

Hanneke Steen, Campagneleider, Tweede Kamerlid

De vraag is dus minder of een partij “onafhankelijk” is van landelijke lijnen, en meer of zij in staat is om het lokale belang effectief te behartigen. Soms vraagt dat om autonomie binnen het gemeentehuis. Soms juist om verbinding daarbuiten. In een tijd waarin opgaven steeds vaker regionaal of landelijk van aard zijn, zijn wij blij de verbinding met het landelijk CDA niet als beperking te zien, maar als een mogelijke versterking van lokaal bestuur.

En om af te sluiten, misschien gaat het uiteindelijk om de kwaliteit van bestuur en om de vraag wie in staat is om de belangen van Ouder-Amstel, binnen én buiten haar grenzen, het beste te dienen.

Discussie over geldstromen

“Hoe doen jullie dat toch? Overal is het geel!” schreef duo-lijsttrekker Aron Sieders. Veel mensen denken dat daar grote budgetten achter zitten, zoals bij landelijke partijen. Maar dat is dus niet zo. ’De grootste politieke familie’, zo betitelde universitair hoofddocent Simon Otjes alle lokale politieke partijen die slechts in één gemeente actief zijn.
En toch krijgen juist die partijen géén structurele financiering. Alles komt uit eigen middelen en steun van betrokken inwoners.
Daar zit precies het verschil tussen Den Haag en Hoogeveen. Landelijke partijen krijgen subsidie, ondersteuning en landelijke organisatiekracht. Échte lokale partijen moeten het zelf organiseren — terwijl we wél dezelfde democratische verantwoordelijkheid dragen. Dat wringt. Gelijke monniken, gelijke kappen. Maar eerlijk is eerlijk: de spelregels zijn niet gelijk.
In Hoogeveen doen we het samen, met eigen kracht. En daar ben ik trots op! trots op ons team, onze partij en iedereen die zich op zijn of haar manier inzet en steun! Het rood maken komt van mijn hand.
Aron heeft gelijk. De lokale partijen en de lokale afdelingen van landelijke partijen krijgen niets. NUL, NADA, NOPPES. En dat is jammer. Graag steunen wij de oproep van Aron om de lokale politiek te steunen. Dat helpt de burgers dichterbij de politiek brengen. Dus graag gelijk speelveld. Natuurlijk krijgen de landelijke partijen op centraal niveau meer geld voor partijen. Dus als we het dan echt eerlijk doen moeten we landelijk een verdeelsleutel vinden. Dat is best lastig.
Er is wel één groot verschil. De landelijke partijen zetten deel van dat geld in voor opleidingen van alle kandidaten. Van 2de kamer tot raadsleden. De CDA-ers worden daarom goede beslagen ten ijs de politiek in gestuurd. Dus verschil kan d’r wel zijn….